|
OTİZMİN BELİRTİLERİ
SOSYAL
İLİŞKİLERDE GÜÇLÜK
1-Göz
teması kurmamak ,
2-Seslendiğinizde
dönüp bakmamak ,
3-Sanki
işitmiyor gibi davranmak ,
4-Yaşıtları
ile uygun ilişki kuramamak , birlikte oynamamak,
5-Tek
başına olduğu etkinlikleri tercih etmek, başka bir dünyadaymış
gibi davranmak ,
6-Olaylara,
başkalarının sevinç ve üzüntülerine tepkisiz kalmak ,
7-
Kendi duygularını paylaşmamak ,
8-Toplum
kurallarını anlama ve uygulamada güçlük çekmek,
9-
Başkalarının yüz ifadelerini anlamamak … gibi.
İLETİŞİMDE
ZORLUKLAR
1-Konuşmada
gelişmemek, gecikmek veya zorlanmak ,
2-Garip
ve manasız , tekrarlayıcı, basmakalıp ve tekdüze konuşmak,
karşılıklı konuşmayı başlatamamak veya devam ettirememek,
3-
Beden dilini, jest ve mimikleri, anlamada , kullanmada zorluk
çekmek ve taklit becerilerini kullanamamak,
4-Duyuları
farklı algılamak, örneğin; sese, ışığa, dokunmaya olağandışı
tepki vermek ve tehlikeyi algılayamamak.
SINIRLI
VE TEKRARLAYICI DAVRANIŞLAR
1-Çoğu
zaman tek ve sınırlı bir ilgi alanına sahip olmak, bir konu
ya da bir nesneye odaklanıp diğer hiçbir konuyla ilgilenmemek,
2-Değişikliklere
direnç göstermek, günlük yaşamındaki alışkanlıklarına aşırı
bağlı olmak,
3-Anlamsız
sözcükleri üst üstte tekrarlamak, sen ve ben'i karıştırmak,
4-Sallanmak,
kendi etrafında dönmek, el parmaklarını gözünün önüne getirip
oynatmak, el kol çırpmak gibi anlamsız yineleyici hareketler
yapmak,
5-Oyuncakların
dönen parçalarına, açılır kapanır kapılara, hızlı dönen nesnelere
aşırı bağlanmak,
Not : Otistik çocukların çoğunda değişen derecelerde öğrenme
güçlüğü ve zeka özürü görülebilir.
OTİSTİK
BOZUKLUĞU OLAN BİREYLERE İLİŞKİN SÖZLEŞME
Otistik
bozukluğu olan bireyler, elverişli ve kendi çıkarlarına en
uygun olan durumlarda Avrupa nüfusunun tamamının sahip oldukları
hak ve ayrıcalıkların aynısına sahip olmalıdır. Bu haklar
her devlette uygun mevzuatla geliştirilmeli, korunmalı ve
uygulanmalıdır. Zihinsel Olarak Geri Kalmış Kişilerin Hakları'na
(1971) ve Engelli Kişilerin Hakları'na (1975) ilişkin Birleşmiş
Milletler Bildirgesi ile insan haklarına ilişkin diğer ilgili
bildirgeler dikkate alınmalı ve otizmliler ile ilgili olarak
aşağıdakiler dahil edilmelidir.
1.
Otistik bozukluğu olan bireylerin, potansiyellerinin sınırına
kadar bağımsız ve eksiksiz bir hayat yaşama HAKKI;
2. Otistik bozukluğu olan bireylerin erişilebilir,
yansız ve doğru klinik tanı ve değerlendirmeden yararlanma
HAKKI;
3.
Otistik bozukluğu olan bireylerin erişilebilir ve uygun eğitim
görme HAKKI;
4. Otistik bozukluğu olan bireylerin (ve temsilcilerinin)
geleceklerini etkileyen bütün kararlara katılma HAKKI; bireyin
istekleri olabildiğince saptanmalı ve bu isteklere saygı duyulmalıdır;
5. Otistik bozukluğu olan bireylerin erişebilir ve
uygun konut olanaklarından yararlanma HAKKI;
6. Otistik bozukluğu olan bireylerin eksiksiz ve üretken
bir hayatı saygınlık içinde ve bağımsız biçimde yaşamak için
gerekli olan donanım, yardım ve destek hizmetlerinden yararlanma
HAKKI;
7.
Otistik bozukluğu olan bireylerin yeterli gıda, giysi, konut
ve hayatın diğer gereklerini karşılamaya yetecek bir gelir
veya ücret kazanma HAKKI;
8.
Otistik bozukluğu olan bireylerin kendi yararlarına sağlanan
hizmetlerin geliştirilmesi ve yönetimine olabildiğince katılma
HAKKI;
9.
Otistik bozukluğu olan bireylerin kendi beden, akıl ve ruh
sağlıkları için uygun danışma olanaklarından yararlanma HAKKI;
buna, bütün koruyucu önlemler alınarak bireyin çıkarlarına
en uygun tedavinin sağlanması ve ilaçların verilmesi dahildir.
10. Otistik bozukluğu olan bireylerin ayrılma veya
klişelere maruz kalmadan anlamlı işlerde çalışma ve mesleki
eğitim görme HAKKI; eğitim ve istihdamda bireyin yeteneği
ve seçimi dikkate alınmalıdır; 11. Otistik bozukluğu
olan bireylerin erişilebilir ulaştırma olanaklarından ve hareket
serbestisinden yararlanma HAKKI;
12.
Otistik bozukluğu olan bireylerin kültür, eğlence, rekreasyon
ve spor etkinliklerine katılma HAKKI;
13.
Otistik bozukluğu olan bireylerin topluluktaki bütün olanaklar,
hizmetler ve etkinliklere eşit koşullarla katılma, bunlardan
eşit koşullarla yararlanma HAKKI;
14. Otistik bozukluğu olan bireylerin, sömürü ve zorlama olmaksızın
evlilik de dahil cinsel ve diğer ilişkilere girme HAKKI;
15. Otistik bozukluğu olan bireylerin (ve temsilcilerinin)
kanunen temsil edilme ve yardım alma ve kanuni hakların eksiksiz
biçimde korunması HAKKI;
16.
Otistik bozukluğu olan bireylerin akıl hastanelerine ve özgürlüğün
kısıtlandığı diğer kurumlara gereksiz yere kapatılma korkusu
ve tehditten uzak olma HAKKI;
17.
Otistik bozukluğu olan bireylerin suiistimal edici bedensel
muamele veya ihmalden uzak kalma HAKKI;
18.
Otistik bozukluğu olan bireylerin farmakolojik suiistimal
veya yanlış kullanımdan uzak olma HAKKI;
19.
Otistik bozukluğu olan bireylerin (ve temsilcilerinin) kişisel,
tıbbi, psikolojik, psikiyatrik ve eğitimle ilgili dosyalarında
bulunan bütün bilgileri görme HAKKI. Otizm Avrupa Kongresinde
sunulmuştur (Lahey, 10 Mayıs 1992).
Kaynak: (18/11/03 tarihinde http://www.gata.edu.tr/dahilibilimler/cocukruh/sozlesme.htm
adresinden alınmıştır.)
|
